جماعت را بتمامه پيدا كرده به سياست تمام بكشتند [ 245 ب ] و از ضرب گرز آن شخص سه پارچهء كوچك از حجر الاسود جدا شده بود كه بنو شيبه باز آنها را با قير و لاك در آنجا وصل نموده و الحال اثر آن ضرب بر حجر ظاهر است . و از جمله وقايع اين سال فوت علىّ بن هلال است كه مشهور به « ابن بوّاب كاتب » است و مردم دانا خط ابن بوّاب را بر خط ابو علىّ بن مقله « 1 » ترجيح مىدادند « 2 » . استاد ابن بواب در خطّ ابو عبد اللّه محمّد بن اسد بزّاز بود . و اهل تاريخ را اختلاف است در آنكه [ چه ] كس خط عربى را [ اوّل بار ] نوشته بود . بعضى اوّل كتابت خط عربى را به اسماعيل بن خليل اللّه ، عليهما السّلام ، نسبت كرده‌اند ، و بعضى بر آن‌اند كه اوّل كسى از قريش كه خط عربى نوشت حرب بن اميّه بود ، و حرب بن اميّه از اسلام بن سدرهء حميرى فراگرفت . از حرب بن اميّه منقول است كه من از استاد خود اسلام بن سدرهء حميرى پرسيدم كه : استاد تو در خط كيست ؟ گفت : مرار بن مرّهء انبارى . پس اصل خط عرب بر اين تقدير از انبار باشد . و از بعضى تواريخ چنين ظاهر مىشود كه قبيلهء حمير را خطّى ديگر بود كه او را « مسند » مىگفتند و از يكديگر انفصال و امتياز نداشتند و از اهل حمير عوام را از تعلّم آن خطّ منع مىنمودند و علم آن خط منحصر بود در اكابر و اشراف آن قبيله . و در بعضى تواريخ معتبره مسطور است كه جميع كتابات و خطوطى كه تا اين زمان ميانهء مردم متعارف و متداول‌اند منحصرند در دوازده قسم : قسم اوّل سريانى ، دوّيم عبرانى ، سيّم يونانى ، چهارم رومى ، پنجم قبطى ، ششم فارسى ، هفتم بربرى ، هشتم هندى ، نهم اندلسى ، دهم ختايى « 3 » ، كه آن را صيّى نيز گويند ، يازدهم حميرى ، دوازدهم عربى .

--> ( 1 ) . صاحب المضاف و المنسوب ( ثعالبى ) ذيل مادهء « خط ابن مقله » اخبار و اطلاعات بسيار گرانبهايى در باب اين وزير هنرمند و خوشنويس آورده است . در خصوص وى همچنين ؛ - هندوشاه ، تجارب السّلف ، ص 208 . ( 2 ) . ابن أثير تصريح بر اين دارد كه : « خوشنويسى به او [ - ابن بّواب ] ختم گرديد . » ؛ - الكامل ، ج 16 ، ص 43 ؛ هم او مىنويسد : « . . . در جامع بغداد داستانسرايى مىكرد و مرتضى [ - برادر سيد رضى ] در رثاى او سخن سرود . . . . » ( 3 ) . متن : خطايى . - و .